Tarhana Yapımı
Merhabalar daha önceki yazılarımı okuduysanız bu sene tarhana yapacağımı yazmıştım. Sebze malzemelerimi aldım, yoğurdumu da mayalayıp tarhana için ayırdım. Sıra geldi hazırlık aşamasına. Mayalamada eskiden genelde komşularımızla birlikte hazırladığımız için, birbirimizden maya hamurunu alırdık, ya da hamurumuzun bir kısmını kurutmayıp dolapta saklar ondan mayalardık. Benim bu sefer hazırlığım olmadığı için normal yaş maya kullandım. Tarhana yapımı o kadar zor değil, aşamalı olduğu için uğraşılamayacakmış gibi gelse de, sebzeleri hazırlama aşaması, yoğurma aşaması ve de kurutma aşaması olarak sırayla hazırladıktan sonra zor olmadığını anlayacaksınız. Yeter ki kurutmak içim müsait yeriniz olsun. Ya da benim önceleri yaptığım gibi mayalandıktan sonra dolaba kaldırabilirsiniz. Resimde gördüğünüz dünürümün tarhanası benimki henüz kurumadı, tarhana kuruduktan sonra resmini ekleyeceğim.
Hamur olarak dolaba koyduğunuz zaman pişirmeden önce 1,2 saat suyun içinde bekletilmeli, kuru tarhana gibi hemen hazırlanmaz ama lezzet açısından emin olun hiç bir farkı olmuyor, hatta benim gibi tarhananızı ekşi seviyorsanız ekşimsi tadı bol salça koymadan yakalyabiliyorsunuz.
Tarhananızı hazırladınız ve mayaladınız mayalama aşamasında hamurumuz ilk üç gün sabah akşam kabaracağı için tekrar yoğurmalısınız. Üzerine sulanırsa elinizle biraz un serpebilirsiniz, 3 günden sonra kabarma azalıyor ve hamurun ağır kokusu azalıyor. İlk üç gün içinde hamurunuz kötü kokuyor diye endişelenmeyin mayanın aktifleşme aşamasında kötü koku geliyor, hamur kuruyunca kötü koku kayboluyor, çorbanızı pişirirken mis gibi muhteşem kokmaya başlıyor, bu tarhananız oldu demektir.
Bir de tarhananızı yoğururken kekik pul biber nane ekleyebilirsiniz. Benim verdiğim un ölçüsü, kullandığım un tam buğday ununa göredir, eğer beyaz un katacak olursanız daha fazla un gerekebilir bu aşamayı yoğururken dikkate alın. Ben kurutma işlemini fırında yaptım, kuruturken mutlaka balkon veya teras gibi yer olması lazım, açık havada daha güzel kuruyor tarhana rengini alıyor, ayak altında olmaması gerekiyor. Mutfağa serdim orada yemek buharından nemlendi, onun için fırında kurutmak zorunda kaldım. Kurutma işlemi de önemlidir hazırlarken dikkate alınız.
Bu hazırladığım tarifi manevi annemdem yılar önce alıp tarif defterime kaydetmiştim. Ölçüsü size fazla geliyorsa yarıya indirip hazırlayabilirsiniz. Manevi anneme de teşekkür ediyorum iyi ki tarifi vermiş kenara kaydetmişim. Biraz hazırlaması zahmetli olsa da çorbanızı yudumlarken emeğinize değiyor doğrusu.
Hamurun bir kısmını sermedim kapaklı buzdolabı kabına koyup ağzını hava almıyacak şekilde sıkıca kapatıp dolaba koydum.Kurutmaya yeri olmayanlar böylede saklayabilirler.Bizim zamanımızda dondurucular yoktu mormal soğutucu bölümünde saklıyorduk, dondurucu bölümündede saklana bilir,parça parça poşetlere koyup ihtiyaç olduğunda bir saat önceden çıkartılıp suyda bekletilir karıştırarak pişirilir üzerine yağ yakılır kuru tarhanada olduğu gibi.
1 aşama listemiz:
- 2 kilo domates (bardak domatesi kullandım)
- 1 kilo kuru soğan
- 1 kilo kırmızı biber
- 2 yemek kaşığı tuz
2 aşama listesi:
- 6 kilo tam buğday unu
- 2 kilo yoğurt
- 3 yemek kaşığı tuz
- 1 paket yaş maya 42 gr(fırından aldığınız, maya miktarı kadar, ekmek hamuru da olabilir)
- Tarhanada sevdiğiniz baharat(pul biber kekik,nane, maydanoz gibi)
Kuruttuğum tarhana çorbası, benim tarhanam tadı ekşi olmadı zaten ekşi olmmaması için 4 gün içinde mayalanan hamuru serdim,torunum ekşi çorbaları sevmediği için öyle hazırladım aslında mayalanmış olarak 7 gün durması gerekiyordu.Ekşi olmasını isterseniz bol salça ilave ederek ekşi tadı elde edilebilir.
Kuruttuğum tarhana taneleri,işlenmemiş doğal tam buğday unundan olduğu için esmer tarhana oldu.
Tarif:
- Soğanı, domatesi, biberi küp şeklinde doğrayalım ocakta hafif suyunu çekene kadar yaklaşık 25 ,30 dakika sebzeler yumuşayıncaya kadar pişirelim ılımaya bırakalım.
- Pişirdiğimiz sebzeleri, ılıyınca kevgirden geçirelim posasını atalım.
- Büyükçe yoğurma kabımıza dökelim,yoğurdu, baharatları, katalım,unumuzun yarısını ilave edip ortasını çukur yapıp mayamızı ufalayalım, ekmek hamuru kullanacaksanız domatesli karışımın içinde ufalayıp inceltin hamuru yoğurmaya geçin.
- Kalan unu yavaş yavaş ilave ederek katı bir hamur yoğuralım, hamurumuz ekmek hamuru gibi sert olmalı, hamurumuzu örterek kabarmasını bekleyelim. Bu aşamada büyükçe sininiz varsa onun üzerine oturtun kabınızı, yoksa çöp poşetide gerçirebilirsiniz, poşetin 5,6 yerine delin. (Taşan hamur siniye ya da temiz poşete akacaktır.) Hamurumuzu evimizin serin köşesinde bekletelim, hamurun üzerine un serpin.
- Ekmek hamuruyla mayalana tarhanan uzun sürede kabarıyor, yaşmaya mayalama sürecini daha hızlandırıyor, mayamız iki katı kabarıyor kabınızın altına mutlaka sini gibi bir kap koymalısınız hamurunuz ziyan olmasın.
- Hamurumuz kabardıkça tahta kaşık yardımıyla tekrar yoğuralım hava kabarcıklarının çıkmasını sağlayalım, hamurumuz kabardıkça kötü kokarsa endişe etmeyin 2 veya 3 gün sonra kötü koku azalıyor, tarhana hamuru kıvamına alıyor .
- Ekşi seviyorsanız 9 gün daha az ekşili olmasını istiyorsanız 7 gün bekletin (ben 4 gün beklettim), elimize iki kaşık alalım birini hamura daldırıp kopartalım, diğer kaşıklada ittirerek hamuru örtüye bırakalım, tarhanayı sereceğiniz örtü pamuklu olmalı nemini çekmeli, serin nemli olmayan, güneş almayan balkon veya, teras gibi yerde, kurumaya bırakın, üst yüzeyi kuruyunca hamuru altüst edin,hamurun iki tarafı kuruyunca kevgirden geçirin, hamurun kuruyup kurumadığını anlamak için elinize aldığınızda hamur avcunuzu yuvarladığınız zaman parçalanıyorsa, hamur kurumuş demektir. Fırında kurutulan tarhana daha koyu renkli oluyor,doğal olarak dışarda kurutulan tarhananın rengi kırmızı oluyor. benim unum tam buğday unu olduğu için tarhanamın rengi de koyu oldu. Tam buğday unundan yapılan ekmekler de koyu renkli oluyor.
- Süzgeçten geçirdiğiniz tarhanayı temiz pamuklu bez üzerine ince tabaka halinde sererek,arasıra karıştırın gölge bir yerde iyice kurumasını sağlayın kuruduktan sonra kavanozlayıp kaldırın. Bez torbalara da koyabilirsiniz, eskiden annelerimizin bakliyatları koymak için bez torbaları olurdu, hatta torbalarını kendileri dikerlerdi ben hatırlıyorum annem de bez torbalarını kendi dikerdi. Pirinç, buğday, mercimek gibi bakliyatları onlarda muhafaza ederdi. Günümüzde torbaların yerini kavanozlar aldı.
- Fırında kurutma yöntemi
- Fırınınızın ayarını 150° C getirin hafif ısıtın, tepsiye biraz un serpip hamur parçalarını dizin, 15 dakika fırında kapağı hafif açık olarak tutup arka yüzünü çevirin, çevirdikten sonra 15 dakika daha aynı şekil de fırında tutup robottan geçirin.
- Robottan geçirdiğiniz tarhanayı elekten geçirin, tepsiye serin, sık sık karıştırarak gölge bir yerde kurutun. Açık hava olmasına özen gösterin balkon gibi havadar bir yerde, üstüne tülbent örterek kurutun. Kurutma süresi bir haftadan kısa olmasın iyice kuruduğuna emin olunca kavanozlara koyup kaldırın. Fırında kurutma işlemi daha zahmetli, açık havada kurutmaya imkanınız varsa bence fırında kurutma işlemini tercih etmeyin. Taneli olarak kurutması daha uzun zaman alıyor.
- Serme ufalama işlemiyle uğraşmak istemiyorsanız plastik buzdolabı kaplarına koyup buz dolabınızın soğutucu bölümüne kaldırabilirsiniz. Tarhananızın tadında hiç bir değişiklik olmuyor sadeca kullanmadan bir kaç saat önce suya koymanız gerekiyor, pişirme işlemleri aynen kuru tarhana hazırlar gibi hazırlanıyor.
- Tanelediğiniz tarhananızı temiz bir pamuklu bezin üzerine ince serin, bir kaç gün ara sıra karıştırarak iyice kurumasını sağlayın,kuruduktan sonra kavanoza koyup serin güneş almayan yer kaldırın. Afiyetolsun.
Bu tarifleri de okumak isterseniz tıklayınız.
Siz tarhanızı nasıl içerdiniz?
